UNESCO 40. Genel Konferans kararıyla 2021 yılı için ülkemizin önerisi Azerbaycan, İran İslam Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya ve Romanya’nın desteğiyle Hacı Bektaş Veli’nin Vefatının 750. Yıl Dönümü UNESCO Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programı’na alınmıştı. Ardından Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN tarafından 2021 yılı Hacı Bektaş Veli Yılı ilan edilmişti. Bu çerçevede birlikte yaşama kültürü bakımından örnek bir şehir olan Eskişehir’de Eskişehir Valiliği himayelerinde ve Eskişehir Türk Ocağı yürütücülüğünde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Türk Kültürü Açısından Hacı Bektaş-ı Veli Araştırmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Anadolu Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yunus Emre Araştırma Merkezi paydaşlığında çevrim içi olarak 25-27 Ağustos 2021 tarihlerinde Uluslararası Hünkâr Hacı Bektaş Veli ve Birlikte Yaşama Kültürü Bilgi Şöleni düzenlendi.

Üç gün devam eden ve toplamda 32 bildiri sunulan uluslararası nitelikteki Hünkâr Hacı Bektaş Veli ve Birlikte Yaşama Kültürü Bilgi Şöleni’ne Özbekistan, Kazakistan Kırgızistan, Irak, Almanya ve Polonya olmak üzere Türkiye ile birlikte 7 ülkeden akademisyenler, kanaat önderleri ve araştırmacı-yazarlar katıldı. Bilgi Şöleni neticesinde aşağıda belirtilen hususlar hakkında katılımcıların ve kamuoyunun bilgilendirilmesine karar verildi.

  1. Bilgi şölenimiz özellikle Hicri takvimin Muharrem ayında düzenlendi. Bugün birlikte yaşamın oluşabilmesi için öncelikle Muharrem ayının, Hz. Hüseyin’in öğretisinin ve Kerbela’nın çok iyi tetkik edilmesi gerekir.
  2. Hz. Hüseyin’in soyundan gelen Hünkâr Hacı Bektaş Veli, medeniyetimizin harcına ve bu topraklara birlik ruhunu eken erenlerimizdendir. Nitekim Yunus Emre’nin “Erenler nefesidir devletimiz / Onun için fitneden olduk selâmet” dizeleri de aynı manayı ifade etmektedir. Hangi yüzyılda ve nerede yaşamış olursa olsun bütün erenlerimiz bizlere aynı yönü, bir yönü işaret etmişlerdir. Gönlü akılla buluşturan, maddeyi mana ateşinde eriten; kapısı her türlü sevgisizliğe, kötülüğe ve ötekileştirmeye kapalı değerler dünyamızı yeşertmişlerdir. Tercih hakkının gönlü kırıklardan yana kullanıldığı, önceliğin gariplere verildiği fütüvveti esas alarak savaşların, istilaların harap ettiği gönülleri mamur etmiş; onanmış ve donanmış kılmış, gönül yaralarına merhem olmuşlardır.
  3. Hünkâr Hacı Bektaş Veli Anadolu Türk İslam düşüncesinin hamurunu yoğuran bir gönül eridir. Türk-İslam düşüncesi açısından nitelikli bir birlikte yaşamın ustası Hünkâr Hacı Bektaş Veli’nin düşünceleri vazgeçilmez öneme sahiptir. Ömrümüzün bir hakikat yolculuğu olması için yolumuza ışık tutan Hacı Bektaş Veli; “İncinsen de incitme, ilk önce kendini arındır, sonra başkasını arındırabilirsin, ilim ile aydınlanmayan yol karanlıktır” vb. düşünceleri ile “Kötülüğü en güzel olan davranışla savmayı” farz kılan ilahi kelama uyarak insanlığı sevgi, barış ve kardeşliğe çağırmıştır. Onun insanlığa verdiği mesajlar dün olduğu gibi bugün de canlılığını ve geçerliğini korumakta; çağımızın buhranlarına, bunalımlarına bir çıkış kapısı sunmaktadır. Nitekim 21. yüzyılda olmamıza rağmen dünyada insan hakları, kadın hakları, ayrımcılık, ötekileştirme vb. konularda çözülememiş birçok sorun bulunmaktadır. Bu sorunların çoğunu Hacı Bektaş Veli’nin İslam’ın güzel ahlakına dayanan öğretileri çözebilir.
  • Birlikte yaşama kültürünün oluşabilmesi için insanlar arasında birliği bozan, birliği engelleyen ve birlikte yaşama kültürünü yaralayan nedenlerin ortaya konulması ve onlar üzerinde düşünülmesi gerekir. Bir toplum gönül ve ruh birliğini kaybetmişse uzun vadede o toplumun birlikte yaşaması mümkün olmadığı gibi aksine emperyal güçler tarafından zayıflatılır ve hayatiyetini devam ettiremez hâle gelir. Bu nedenle hiç kimse veya herhangi bir grup kendisini hakikatin yegâne sahibi olarak görmemeli, diğerlerine saygı duymalı, farklılıkları zenginlik bilmelidir. “Bir olalım, iri olalım, diri olalım” diyen Hacı Bektaş-ı Veli; ömrünü İslam’a, Kuran’a ve insanlığa adamış gönül sultanlarımızdandır.  Bir taraftan birlik ruhumuzu kararken, diğer taraftan İslam dininin temel prensiplerini tasavvufî bir yorum ile eserlerinde açıklamıştır. Ahlaki konulara ayrı önem veren Hacı Bektaş Veli, birlikte yaşama kültürümüze, etkisi asırlarca süren ve asırlarca sürecek katkılar sunmuştur. Bu bakımdan Hacı Bektaş Veli’nin ayrıştırmayan-birleştiren, manayı ön plana çıkaran düşüncelerinin ilmî anlamda ortaya konulmasına ihtiyaç vardır.
  • Milleti bir arada tutan müşterekler vardır. Hayatlarını bir medeniyet inşa etmeye vakfeden ve bu toprakları bizlere vatan kılan erenlerimizden biri olan Hünkâr Hacı Bektaş Veli, milletimizi bir arada tutan müştereklerdendir. “Muhteşem bir maziyi, daha muhteşem bir istikbale bağlayacak köprü olmak” için Hünkâr Hacı Bektaş Veli’yi ve bütün medeniyet mimarlarımızı disiplinlerarası olarak ele alan kapsamlı çalışmalar yapılmalıdır.

Daima “Bir olmak, iri olmak, diri olmak” ümidiyle…