Eskişehir Türk Ocağı tarafından düzenlenen Perşembe sohbeti kapsamında “Türklerin Sanat Anlayışı ve Felsefesinin Türk Çini Sanatına Yansıması”, başlıklı konferans gerçekleştirildi. T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Çini Sanatkarı Uzm. Mehtap ARAZ’I konuşmasında özetle:
“Bu çalışma, Türk sanat anlayışının ve felsefesinin kökenlerini; bozkır kültüründen İslamiyet’in kabulüne, Avrasya üslubundan Anadolu’nun yerli mirasına uzanan tarihsel bir perspektifle ele almakta ve bu derin felsefi birikimin Türk çini sanatına somut yansımalarını incelemektedir.
Türklerin dünyayı algılayış biçimi, doğayla uyumu, göçebe/bozkır yaşantısının dinamizmi ve hayvan üslubu; Kavimler Göçü vesilesiyle dünya sanatına aktarılmış, ardından İslamiyet’in benimsenmesiyle birlikte tasavvufi ve kozmik bir boyut kazanmıştır. Bu kozmolojik algı, Uygurlardan (Karahoça buluntuları) başlayarak Karahanlılar, Anadolu Selçukluları ve Osmanlı dönemlerinde mimariyle bütünleşen çini sanatına hayat vermiştir.
Azerbaycanlı kristalografi bilgini Prof. Dr. Hudu Memmedov‘un çalışmaları ekseninde; Türk sanatındaki geometrik ve bitkisel motiflerin çizim mantığının, doğal kristal yapılardaki simetri kanunlarıyla birebir örtüştüğü ortaya konmaktadır. Motiflerin arka plansız, sonsuzluk ve simetri hissi veren kurgusu, Türk aklının evreni bir bütün ve düzen (kozmos) olarak okuma biçimini temsil eder.
Minai, lüster, renkli sır ve sıraltı teknikleriyle gelişen çini sanatı; Konya (Kubad Abad), Bursa (Yeşil Cami), İznik ve Kütahya ekseninde zirveye ulaşmış; hatai, penç, rumi ve lale gibi motiflerle manevi bir dil oluşturmuştur.
Usta-çırak ilişkisi üzerinden nesilden nesile aktarılan bu zanaat, günümüzde akademileşme süreçleri, sanatsal eğitimdeki kurumsal sorunlar, seri üretim ve orijinallik ikilemleriyle karşı karşıyadır.
Sonuç olarak Türk çini sanatı; sadece dekoratif bir kaplama unsuru değil, Türk medeniyet tasavvurunun, kozmolojisinin ve estetik aklının toprağa ve ateşe mühürlenmiş felsefi bir ifadesidir.” Dedi
Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği program, dinleyicilerden gelen çok sayıda soruların cevaplandırılmasının ardından, Ocak Başkanımız Prof. Dr. Nedim ÜNAL’IN Şükran beratı takdimi ile sona erdi.
1-https://www.youtube.com/watch?v=vvJe15GnDj0
2- https://www.youtube.com/watch?v=zOkmBNwOSOw








